Η «ηδονή» του πανικού

του Παναγιώτη Γιαλένιου*

pgialeniosH ηδονή που νοιώθουν ορισμένοι προκαλώντας πανικό στις μάζες των πολιτών είναι παλιά υπόθεση. Με την έκρηξη των ΜΜΕ και των τεχνολογιών επικοινωνίας το φαινόμενο έχει πάρει διαστάσεις και είναι σχεδόν καθημερινό. Στον πειρασμό δεν μπαίνουν μόνο δημοσιογράφοι αλλά και επιστήμονες ιδίως ευαίσθητων τομέων όπως για παράδειγμα είναι ο ευρύς τομέας των φυσικών καταστροφών. Φυσικά στο όλο παιγνίδι σε παγκόσμιο επίπεδο παίρνουν μέρος και εμπλεκόμενοι φορείς με όπλα μαζικής καταστροφής, μεγάλες και θανατηφόρες επιδημίες κ.α.

 «Σπεύσατε να κρυφτείτε …»

Από τα πιο φρέσκα τέτοια «νέα» που πλέον έχουν χώρο κατάταξης τους στην όλο και ποιο δημοφιλή λίστα των λεγόμενων fake news, είναι και τα παρακάτω:

-“Η δημόσια τηλεόραση της Ιαπωνίας NHK ανήρτησε κατά λάθος στον ιστότοπό της μια προειδοποίηση για εκτόξευση πυραύλου από τη Βόρεια Κορέα, καλώντας τους κατοίκους να σπεύσουν σε καταφύγια. Λίγα λεπτά αργότερα ωστόσο, το κανάλι έσπευσε να παραδεχτεί και να διορθώσει το λάθος. "Φαίνεται ότι η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε έναν πύραυλο. Καταφύγετε στο εσωτερικό κτιρίων ή στο μετρό", έγραφε η προειδοποίηση που αναρτήθηκε στις 18.55 τοπική ώρα (11.55 ώρα Ελλάδας) στον ιστότοπο της δημόσιας τηλεόρασης. Πέντε λεπτά αργότερα το κανάλι NHK έκανε λόγο για λάθος συναγερμό και ζήτησε συγγνώμη, χωρίς περισσότερες διευκρινίσεις. 

-Σήμα συναγερμού εστάλη προς τους κατοίκους της Χαβάης για να τους ειδοποιήσει για την επικείμενη έλευση βαλλιστικού πυραύλου, καλώντας τους να σπεύσουν στα καταφύγια. Λίγη ώρα αργότερα, η αμερικανική διοίκηση των δυνάμεων του Ειρηνικού ανακοίνωσε ότι «δεν εντόπισε βαλλιστικό πύραυλο που απειλεί τη Χαβάη» και ότι το μήνυμα το οποίο εστάλη νωρίτερα οφείλεται σε σφάλμα.Ο εκπρόσωπος του αμερικανικού στρατιωτικού κέντρου διοίκησης της ζώνης του Ειρηνικού έδωσε τη διαβεβαίωση ότι το μήνυμα εστάλη κατά λάθος».

- Στις αρχές Ιανουαρίου εκατομμύρια κάτοικοι του Τόκιο έλαβαν στα κινητά τηλέφωνά τους ένα μήνυμα που τους προειδοποιούσε για ισχυρό σεισμό – και σε αυτήν την περίπτωση ήταν λάθος που προκλήθηκε πιθανότατα από το γεγονός ότι είχαν σημειωθεί σχεδόν ταυτόχρονα δύο μικρές σεισμικές δονήσεις στην Ιαπωνία.

- H ισχυρή σεισμική δόνηση που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της περ.Δευτέρας στην Αττική, ανάγκασε πολλούς τηλεοπτικούς σταθμούς να διακόψουν το πρόγραμμά τους προκειμένου να μεταδώσουν πληροφορίες για το σεισμό. Μεταξύ αυτών και ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΙ, που κατά το έκτακτο δελτίο προέβαλε πλάνα αρχείου στα οποία παρουσιάζονταν τα συντρίμμια κατοικιών από τον σεισμό του καλοκαιριού στη Λέσβο. Το λάθος αυτό πυροδότησε αρκετά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς δημιούργησε συνθήκες πανικού στους τηλεθεατές.

Έπειτα από το συμβάν, το κανάλι αποφάσισε με ανακοίνωσή του να σχολιάσει την επιλογή, την οποία και απέδωσε σε ανθρώπινο λάθος. "Τα πλάνα αποσύρθηκαν άμεσα, μόλις έγινε αντιληπτή η αστοχία" αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Μια συγγνώμη δεν αρκεί

Από τη βραδιά της 30ης Οκτωβρίου 1938 όταν ο Όρσον Γουέλς ήταν η 30η συντάραξε τους συμπολίτες του στην Αμερική, μέσω μιας ραδιοφωνικής διασκευής του "Πολέμου των κόσμων" δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι εξωγήινα όντα είχαν όντως εισβάλει στη Γη, με τον κόσμο να τρέχει πανικόβλητος στους δρόμους, αναζητώντας καταφύγιο, πολύ ζήλεψαν την δόξα του μετέπειτα δημιουργού του εκπληκτικού «Πολίτη Κέιν». Πλέον όμως η άμεση δυνατότητα μαζικής αναπαραγωγής τέτοιων ειδήσεων καθιστά τόσο το φαινόμενο των fake news όσο και κυρίως της διάδοσης ειδήσεων μαζικού πανικού ζητήματα που χρήζουν άμεσης συλλογικής αντιμετώπισης από το σύνολο των κοινωνικών φορέων. Η διατύπωση μιας απλής συγγνώμης δεν αρκεί. Τέτοιου είδους εθισμοί όταν επαναλαμβάνονται με κάθε ευκαιρία αφορούν «μέθη εξουσίας» και πρέπει να τιμωρούνται αυστηρά. Το «διαφωνώ με αυτά που λες αλλά θα υπερασπιστώ το δικαίωμα να το λες ελεύθερα» δεν έχει θέση σε αυτές τις περιπτώσεις και οι πρώτοι που οφείλουν να κάνουν αυτή τη διάκριση είναι οι παντός είδους «λειτουργοί» της ενημέρωσης. Το φαινόμενο φυσικά δεν αφορά μόνο τη χώρα μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να μας απασχολήσει σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. «Εξ οικείων άρξασθε…»  

 * Ο κ.Παναγιώτης Γιαλένιος είναι Εκδότης του «Συμβούλου Επιχειρήσεων»

 

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

PDF, E-Paper τελευταίας έκδοσης εδώ

Δίκτυο Forum Ανάπτυξης

Video Gallery

Εκδήλωση "Αξιοθέατον" Photo Gallery

"Αξιοθέατον" Μαϊου 2017

Απόψεις

Αρχή Σελίδας