Μια απλοϊκή εξήγηση

pgialenios

του Παναγιώτη Γιαλένιου*

Αυτές τις ημέρες του Αναπτυξιακού Συνεδρίου με την παρουσία σχεδόν ολόκληρου του κυβερνητικού Μηχανισμού στην Πάτρα έγινα διάφορες επισκέψεις σε φορείς της πόλης από αρμόδιους υπουργούς και στελέχη χρήσιμες σε κάθε περίπτωση ανεξαρτήτως προθέσεων. Μια εξ αυτών ήταν και στο Επιστημονικό Πάρκο Πατρών του γενικού γραμματέα Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων στο υπουργείο Οικονομίας Λόη Λαμπριανίδη. Μια αναφορά του για τις αιτίες του λεγόμενου brain drain το έναυσμα για το σημερινό μας άρθρο.

Πτυχιούχοι και brain drain

Ο κ. Λαμπριανίδης ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ήταν από τους πρώτους που στην αρχή της κρίσης το 2010 ερεύνησε το φαινόμενο και θα λέγαμε ότι ήταν οι δικές τους εργασίες που έδωσαν στοιχεία για να έλθει το θέμα στην επικαιρότητα. Μάλιστα ο Σ.Ε ήταν από τις πρώτες εφημερίδες που ανέδειξε από τις στήλες της αυτές τις έρευνες και διατηρεί από τότε διαρκώς το θέμα ψηλά στις προτεραιότητές του τόσο τις δημοσιογραφικές όσο και στις πολλαπλές συνεδριακές του πρωτοβουλίες.

Για το λόγο αυτό μας έκανε έκπληξη η αναφορά του κ Λαμπριανίδη κατά την επίσκεψή του στο ΕΠΠ ότι δεν αποτελεί αιτία της φυγής των νέων επιστημόνων μας από την Ελλάδα της κρίσης ο υπερπληθωρισμός πτυχιούχων. Ως τεκμηρίωση αυτής του της άποψης ήταν τα στοιχεία που δείχνουν ότι η χώρα μας βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό Μ.Ο πτυχιούχων.

Προφανώς τα στοιχεία του καθηγητή και Γ.Γ σε επίπεδο συνολικών πτυχιούχων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όλων των βαθμίδων στην Ε.Ε είναι έτσι . Δείχνει όμως η εξήγηση για τη σχέση τους με το brain drain αρκετά απλοϊκή που πραγματικά προβληματίζει ως προς την σκοπιμότητά της.

Και αυτό γιατί δεν είναι δυνατόν να αναφερόμαστε στο σύνολο των πτυχιούχων και να μην συνοδεύουμε την ανάλυσή μας με το τι συμβαίνει στη χώρα μας στο βασικό λεγόμενο πτυχίο αλλά βεβαίως και για το ποιες επιστήμες συγκροτούν αυτό το σύνολο και κυρίως την επιμέρους σχέση τους με τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς Μ.Ο

Κάποια άλλα γιατί…

Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του διδάκτορα στο Τμ. Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πατρών (του Κωνσταντίνου Μάντζαρη στο ηλεκτρονικό περιοδικό @UP) διαβάζουμε:

Πανευρωπαϊκά, το πρώτο σημαντικό επίπεδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελεί το βασικό πτυχίο, για το οποίο το 2013 φοιτούσαν σχεδόν 12 εκατ. άτομα, ή το 2,35% του πληθυσμού της ΕΕ, ή το 60,7% εκ των φοιτητών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι ανέρχονταν σε 19,6 εκατ. άτομα. Σε αυτό το επίπεδο σπουδών η Ελλάδα κατείχε την πρώτη θέση, καθώς το 5,35% του πληθυσμού της (ή 588,2 χιλ. άτομα) ήταν φοιτητές. Ο εκπαιδευτικός προσανατολισμός μετά το λύκειο καθιστά μονόδρομο την είσοδο σε ένα ίδρυμα, ενώ και άλλοι παράγοντες όπως η φορολογία ή η λήψη αναβολής της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας για τους άρρενες (η υποχρεωτική θητεία έχει καταργηθεί εδώ και πολλά έτη από σχεδόν όλες τις χώρες της ΕΕ), συντελούν στην ύπαρξη τόσων πολλών φοιτητών. Πολύ πιο πίσω με μόλις 4,23% του πληθυσμού βρίσκεται η Λιθουανία, και την ακολουθεί η Φινλανδία με 4,19%. Χώρες όπως οι Ισπανία, Κύπρος, Γερμανία, Ιταλία, και Γαλλία, παρουσιάζουν εξαιρετικά μικρά ποσοστά, χαμηλότερα του μέσου όρου της ΕΕ ο οποίος βρίσκονταν στο 2,35%.

Σε μεταπτυχιακό επίπεδο ωστόσο η Ελλάδα υστερεί σημαντικά, αφού βρίσκεται στην προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με 0,44% του πληθυσμού της να ήταν φοιτητές σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα, γεγονός που οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στη μετακίνηση για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 1,09% και τον ξεπερνούσαν όλες οι μεγάλες δυνάμεις της ένωσης (Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Ισπανία), αλλά και οι χώρες με παράδοση στην παιδεία, όπως οι Σουηδία, Δανία και Φινλανδία. Και ενώ σε μεταπτυχιακό επίπεδο η Ελλάδα δείχνει αδυναμία, σε διδακτορικό επίπεδο το επιστημονικό δυναμικό άγγιζε το 2013 το εντυπωσιακό 0,21% του πληθυσμού της χώρας, ποσοστό που την κατάτασσε στην έβδομη (7η) θέση της ΕΕ, πίσω από χώρες όπως οι Φινλανδία, Αυστρία και Γερμανία. Σε αυτό το επίπεδο σπουδών χώρες όπως Γαλλία, Κύπρος, Ολλανδία, Ιταλία, και Ισπανία ήταν πολύ πιο κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ του 0,15%.

Αν προσθέσουμε στα παραπάνω και το πόσοι γιατροί και δικηγόροι προκύπτουν για παράδειγμα κάθε χρόνο από το εκπαιδευτικό μας σύστημα, τότε ο υπερπληθωρισμός επιστημόνων χωρίς μέλλον αυτή τη στιγμή στη χώρα μας είναι βασικό πρόβλημα για τη φυγή τους.

Αναγνωρίζοντας το όμως και επίσημα από θέση κυβερνητικής ευθύνης θα δυσκολευτείς να εξηγήσεις φαινόμενα του γιατί εξαγγέλλεις και νέες Σχολές σε κορεσμένα προ πολλού επαγγέλματα.

* Ο κ.Παναγιώτης Γιαλένιος είναι Εκδότης του «Συμβούλου Επιχειρήσεων»

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

PDF, E-Paper τελευταίας έκδοσης εδώ

Δίκτυο Forum Ανάπτυξης

Video Gallery

Δειτε το καναλι μας στο YouTube

Απόψεις

Αρχή Σελίδας